Het Zaandam van Claude Monet

Hollandse luchten

Het Zaandam van Claude Monet (1840-1926)

In 1871 verbleef Claude Monet vier maanden in Zaandam. Hij was lyrisch over de Hollandse lucht, het water, de molens en de vele kleurrijke gebouwen.
Tekst: Mariëtte Peters

Claude Monet was een Bourgondiër. Hij hield van lekker eten en drinken, gezellig met vrienden aan tafel. In zijn schilderwerk was Monet een man met emotie, een pionier. Dat Monet in 1871 in Zaandam heeft gebivakkeerd, is relatief onbekend gebleven.
Monet was in 1870 aangekomen in Londen. Samen met zijn collega's Pissarro en Boudin was hij gevlucht voor de Frans-Duitse oorlog, om de dienstplicht te ontlopen. Hij nam zijn vrouw Camille en zoontje Jean van vier jaar mee. In Londen ontmoet hij de schilders Constable en Turner. De manier waarop zij het licht en de lucht gebruiken in hun schilderijen, is een inspiratiebron voor Monet. Rond 1870 was de tijd rijp voor een nieuwe wending in de schilderkunst. Italiaanse landschappen, gecomponeerd in ateliers, maken plaats voor Hollandse landschappen. Vlot en snel geschilderd. Dat kon ook, want fabrikanten als Winsor & Newton slaagden erin de olieverven zo te maken dat zij mee naar buiten konden worden genomen. De verftube doet zijn intrede.
De doeken worden kleiner, zodat ze makkelijk mee te nemen zijn naar het veld.
monet-page1
Zaandam
In mei 1871 is de Frans-Duitse oorlog ten einde en keert Monet terug naar Parijs. Hij maakt een tussenstop in Holland. Waarschijnlijk wilde hij dat Hollandse landschap weleens met eigen ogen zien. Op 2 juni 1871 komt
Monet vanuit Amsterdam met de raderboot aan in Zaandam en neemt hij zijn intrek in hotel De Beurs. Waarom Zaandam? Zijn vrouw gaf Franse les aan notabelen in Londen. Misschien heeft hij daar een aantal grootindustriëlen uit Zaandam ontmoet.
Monet laat zich inspireren door het oude Zaanse.
De lucht, het water, de molens en vele kleurrijke gebouwen. Hij schreef daar zelfs lyrisch over aan zijn vrienden. In plaats van een korte tussenstop, verblijft Monet vier maanden in Zaandam. Hij gebruikt Zaandam als vingeroefeningen voor zijn verdere carrière. Hier kan hij vrijelijk experimenteren en maakte hij diverse schilderijen op dezelfde locatie. Je kunt duidelijk zien dat hij zoekende is naar de invloed van weer en licht op de kleuren en penseelvoering. Ook het direct in de buitenlucht schilderen heeft invloed op de compositie in zijn schilderijen. Er zijn nog altijd veel vragen omtrent het verblijf van Monet, stelt Jacob Reitsma, een van de bestuursleden van Stichting Monet in Zaandam. Zo zou er naast het portret van Geurtje van de Stadt, dat te bewonderen is in het Kröller-Müller Museum in Otterlo, nog een tweede portret in deze periode zijn geschilderd, namelijk dat van Willem Boot, de kapitein van de raderboot.

monet-page2Wandeling
Wil je meer weten over Monet in Zaandam? Kom naar Zaandam en maak een wandeling met Jacob Reitsma of een van zijn collega's. In het boek '1871, Monet Zaandam' (ISBN 978 90 783 8150 1) vind je een wandeling door Zaandam langs alle punten waar Monet heeft geschilderd. Het bijzondere is dat er op diverse punten QR-tegels zijn geplaatst, zodat je direct Monets schilderij met diverse achtergrondinformatie kunt oproepen.
Voor meer informatie: www.monetinzaandam.nl

(dit artikel is overgenomen uit 4art inspiration magazine najaar 2012)